De wondere werking van Planeet Aarde door Rachel Ignotofsky

21-01-2019

Terwijl jij deze bladzijde leest, is ergens in het Amazonewoud een jaguar op jacht, wemelt een koraalrif van leven en rijdt een New Yorkse fietskoerier rond met een bagel in zijn hand.

Op het eerste gezicht is er geen verband tussen die drie gebeurtenissen, maar in werkelijkheid hebben alle levende wezens meer met elkaar gemeen dan je zou denken. Om te beginnen leven we allemaal op de planeet Aarde. Planten, dieren en mensen zweven allemaal samen rond door de eindeloze ruimte, met als enige bescherming een dunne laag atmosfeer. Ten tweede bestaat alles op aarde (en dan bedoel ik ook echt alles! Je hond, auto, de spaghetti die je vanavond eet, en zelfs jijzelf!) uit atomen. En tenslotte heeft ieder levend wezen, groot of klein – of het nu een plant is die zonlicht omzet in suiker of een mens die een boterham eet – voedsel nodig, als bouwstof voor zijn lichaam en als energiebron. Om te overleven is ieder levend wezen aangewezen op de beperkte voorraden die de aarde heeft, en op elkaar. Om beter te begrijpen in welke mate we allemaal met elkaar verbonden zijn, helpt het om de ecosystemen van de aarde te bestuderen.

Hoe het leven op aarde precies in elkaar zit, is een ingewikkelde vraag – de wereld lijkt soms zo groot. Maar stel je voor dat je de complexe werking van een gigantisch bos kon begrijpen door te kijken naar hoe je voor een kamerplant zorgt? Of dat onze hele planeet even makkelijk te doorgronden was als een staal in een proefbuis of de wereldbol op je bureau? Je zou zien hoe de wind zand uit de Sahara, dat rijk is aan voedingsstoffen, over de Atlantische Oceaan blaast, waarna het de bomen van het Amazonewoud voedt. Die bomen produceren op hun beurt een massa zuurstof. De zuurstofmoleculen vermengen zich met de atmosfeer en worden vervolgens ingeademd door dieren en mensen over de hele wereld. En zo kunnen we eindeloos doorgaan. In dit boek onderzoeken we hoe sommige van de grootste – en kleinste – ecosystemen ter wereld werken, en hoe alle radertjes van de natuur in elkaar passen om leven op aarde mogelijk te maken.

Als je naar de planeet aarde kijkt, zie je ook mensen. In de loop van de geschiedenis heeft de mens het landschap grondig veranderd, zowel ten goede als ten kwade. Je zult mensen zien die zorg dragen voor het land waarop ze leven, zoals de herders op de Schotse heide die greppels graven om de veengrond vochtig te houden. Je zult mensen zien die bij het bouwen rekening houden met dieren: in Kenia worden er bijvoorbeeld tunnels onder snelwegen gegraven zodat de olifanten niet gehinderd worden bij hun jaarlijkse trek door de graslanden. Je zult wetenschappers, regeringen en gewone mensen zien samenwerken om beschermde natuurreservaten op te richten. Maar je zult ook zien dat de mens de natuur soms schade toebrengt door zijn manier van leven.

Vandaag staat de mens voor de grote uitdaging te leren hoe we de rijkdommen van de aarde op een verantwoorde manier kunnen gebruiken. Omdat er steeds meer mensen op aarde komen, wordt die aarde steeds kleiner. Boerderijen moeten uitbreiden, steden moeten groeien. We blijven dus bouwen, maar we kunnen het ons niet permitteren om de onvervangbare ecosystemen, die de hele aarde van voedsel voorzien, uit evenwicht te brengen. Als we onverantwoordelijk omspringen met de aarde en onze voorraden te snel opgebruiken, leidt dat tot vervuiling, klimaatverandering en de vernietiging van belangrijke ecosystemen, waardoor de mens – en uiteindelijk alle leven op aarde – het steeds moeilijker zal krijgen om zich te handhaven.

De eerste stap om onze planeet te beschermen is hem beter begrijpen. Als we goed begrijpen hoe de natuur werkt, kunnen we nemen wat we nodig hebben zonder de aarde kapot te maken. Samen kunnen we nieuwe manieren bedenken om aan landbouw te doen, energie te produceren of te bouwen met nieuwe materialen. Maar we kunnen niet van mensen verwachten dat ze voor onze planeet zorgen, als ze niet voor zichzelf kunnen zorgen. Arme bevolkingsgroepen zijn vaak afhankelijk van schadelijke of illegale praktijken zoals stropen of houtkap. Door armoede te bestrijden en op een betere manier aan landbouw en stadsontwikkeling te gaan doen, kunnen we iedereen de kans geven om zorg te dragen voor onze aarde.

Onze planeet is onze enige thuis. Hij is kostbaar en moet beschermd worden. Iedereen kan zijn steentje bijdragen om voor de aarde te zorgen. Je zou kunnen zeggen dat de toekomst van de wereld letterlijk in jouw handen ligt.

Uit: De wondere werking van Planeet Aarde van Rachel Ignotofsky. Verschijnt 15 maart 2019.

Naar het boek
  
Alle nieuwsartikelen

 

Copyright © 2019 - Van Halewyck maakt deel uit van Pelckmans uitgevers.Algemene voorwaarden | Privacy | Cookies